Peki Ya Yolları Kim Yapacak

Bu popüler soru genelde asfalt yollar için kullanılır, ama ufkumuzu biraz açmak için farklı bir yol ile örnek vereceğim;

Ön bilgi olarak da öncelikle internetin nasıl çalıştığını anlatayım:

  • Farklı ülkeler ve kıtalarda yer alan özel telekom şirketleri, belirli iletişim (elektronik haberleşme) protokollerinin üzerinde çalışabilmesı için kendi aralarında kablo çekerler. Bu kablolar üzerinden de sinyaller gider-gelir böylece bir internet adresine ulaşırız.

  • Bizim açımızdan akış şöyle oluyor: Bizler son kullanıcı olarak evde/mobil cihazımızda istek yaparız; karşılığında veriler bu "internet yolları" üzerinden geçerek içeriğine erişmek istediğimiz web sunucusuna ulaşır ve aynı yoldan cevap (yani sayfa içeriği, email, fotoğraf neyse) bize ulaşır.

Bu internet altyapısında da esas donanım maliyeti, ülkeler ve daha önemlisi kıtalar arasında kurulmuş kablolama altyapısıdır. bu veri yollarını da Level 3 (CenturyLink, Lumen), Cogent, Telia, Tata gibi dünyada iki elin parmağını geçmeyecek firmalar inşa eder.

  • Bugün adına internet dediğimiz haberleşme ağı; özel şirketlerin kıtalar arası döşediği kablolar olmasaydı, olmazdı.
  • Devletlerin bu konuda yatırımı ülke içinde olsa da, dünya geneline baktığımızda bu miktar yok denecek kadar azdır.
  • Hatta bu kıtalar arası fiber optik kablolar döşenirken, devletler para harcamamış, tam aksine para almıştır bu firmalardan.
  • Özel telekom şirketleri bu bağlamda "yolları kim yapacak" sorusunun cevabıdır.
  • "Peki ya parası?"
  • Onu da internet servis sağlayıcınıza (veya cep telefonu operatörünüze) aylık fatura olarak veriyorsunuz.
  • Onlar da müteselsilen yol yapan şirketlere kullanım bedeli ödüyor.

Karayolları için de benzer bir işleyiş bulunabilir.

Comments

comments powered by Disqus